De mindset achter Brainspark

Mind the Gap

Elk brein verdient zorg die past, kennis die het ziet, en mensen die nieuwsgierig blijven.

Mind the Gap is een omroep die je vast tegenkomt in het Britse transitsysteem. Hiermee wordt men bewust gemaakt van de gevaarlijke kloof tussen het voertuig en het platform. Puur deze bewustwording geeft een wereld van verschil in veiligheid, en gaan mensen met meer zorg in uit hun carriage kunnen stappen.

Ditzelfde concept pas ik graag toe als motto voor wat het neurodivergent landschap nodig heeft. Ook daar zijn kloven, in kennis, kwaliteit van zorg en in wederzijds begrip, en als we beter begrijpen hoe daarvoor bruggen te bouwen, kunnen we geloof ik een wereld van verschil helpen maken.

Ook van belang: de uitdagingen die overwonnen moeten worden, zijn deze kloven. Dat daarbij twee mensen tegenover elkaar staan is vaak het geval, met een of beiden die slachtoffer worden van de gevolgen van deze kloven. Ik zie in alle betrokken partijen een wens om de gaps te dichten. Als iedereen daarin zijn best doet en we samen werken met elkaar, los van welke kant van de kloof we staan, gaan we steeds meer slagen in het tegengaan van de diep menselijke, onbewuste neiging om te veronderstellen, te oordelen, te versimpelen en in hokjes te steken.

The Three Gaps

The Knowledge Gap

Er zijn drie lagen aan deze kloof: wat academici nog niet weten, wat clinici nog niet weten, en de volledige blinde vlekken die níemand nog kent: niet de onderzoekers, niet de hulpverleners, niet de ervaringsdeskundigen. Veel van wat de wetenschap nog niet vatte, maken de rommelige klinische praktijk en geleefde ervaring nochtans al lang zichtbaar. Deze gap dicht je met onderzoek dat vertrekt vanuit de praktijk, met de eerlijkheid om te zeggen wat we nog niet weten, en met bijleren, telkens opnieuw.

The Quality of Care Gap

Zorg past zelden bij de hele persoon. Comorbiditeit, persoonlijkheid en context blijven buiten beeld; veiligheid en hechting krijgen te weinig plek binnen begeleiding en behandeltrajecten; en de veelheid aan talen die mensen spreken reikt veel verder dan "autistisch versus neurotypisch". Daarbovenop gaapt er een kloof in geïntegreerde kennis tussen het VAPH en de GGZ (geestelijke gezondheidszorg/psychiatrie), en is de kwaliteit van coaching sterk variabel, zonder regulatie of kwaliteitsstandaarden die daarover waken. Deze gap dicht je met zorg die vertrekt vanuit de persoon, en met hulpverleners die daarvoor de kennis en de kaart in handen hebben.

The Double Empathy Gap

Twee breinen lezen elkaar verkeerd, autistisch of niet, in beide richtingen, van nature. We veronderstellen omdat we mensen zijn; we kunnen het wat, hoe en waarom van een ander nooit volledig kennen zonder eerst nieuwsgierigheid, compassie en niet-oordelen.

Deze kloof gaat dieper dan misverstanden alleen. Ze omvat testimonial injustice (getuigenissen van neurodivergente mensen die minder geloofd worden) en hermeneutical injustice (het ontbreken van gedeelde begrippen om eigen ervaringen benoemd te krijgen), naast ableïsme, stigma en schaamte. En ze zit ingebakken in het contrast tussen huidige constructies in de maatschappij (die onbewust en onbedoeld neuronormatief functioneren) en het marginaliserende effect daarvan op neurodivergente mensen. Dit is de grootste van de drie gaps, en tegelijk de enige waar iedereen, vandaag nog, aan kan bouwen.